गाजामा युद्धविरामका लागि इजरायलले अघि सारेको मुख्य मागलाई अस्वीकार गर्दै हमासले “पूर्ण स्वतन्त्र र सार्वभौम प्यालेस्टिनी राज्य” स्थापनाअघि आफू निशस्त्र नहुने स्पष्ट पारेको छ।
अमेरिकी पूर्वराष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पका मध्यपूर्व दूत स्टिभ विटकफले हालै हमास हतियार बिसाउन इच्छुक देखिएको टिप्पणी गरेपछि हमासले विज्ञप्ति जारी गर्दै आफ्नो आधिकारिक धारणा सार्वजनिक गरेको हो। विज्ञप्तिमा जेरुसलेम राजधानी हुने गरी स्वतन्त्र राज्य स्थापना नभएसम्म “विद्रोह तथा प्रतिरोध” जारी रहने उल्लेख गरिएको छ।
इजरायलले गाजामा युद्धविरामका लागि हमासको निशस्त्रीकरणलाई अनिवार्य शर्त बनाएको छ। तर हमासको पछिल्लो अडानले वार्ता थप जटिल बनाएको देखिन्छ।
वार्ता फेरि अवरुद्ध, बन्धकमुक्तिबारे पनि प्रगति छैन
गत साता इजरायल र हमासबीच चलिरहेको अप्रत्यक्ष वार्ता अवरुद्ध भएको थियो। बन्धक मुक्तिबारे पनि कुनै ठोस प्रगति हुन सकेको छैन। इजरायली सेना (IDF) का प्रमुख इयाल जमिरले वार्ता असफल भए गाजामा सैन्य कारबाही यथावत् रहने चेतावनी दिएका छन्।
शनिवार हमासले सार्वजनिक गरेको एउटा भिडिओमा बन्धक एम्यातार डेभिड अँध्यारो सुरुङमा, कमजोर अवस्थामा र माथिल्लो शरीरमा लुगा नलगाई देखिएका छन्। परिवारजनले उनलाई भोकै राखिएको, यातना दिइएको र प्रोपागान्डाका लागि प्रयोग गरिएको आरोप हमासमाथि लगाएका छन्। साथै, इजरायली सरकार र अमेरिकालाई जीवनरक्षाका लागि तत्काल कदम चाल्न अपिल गरेका छन्।
गाजामा भोकमरी र मानवीय संकट, अन्तर्राष्ट्रिय चासो
गाजामा खाद्य संकट गहिरिँदै जाँदा अन्तर्राष्ट्रिय समुदायबाट इजरायलमाथि दबाब बढ्दो छ। संयुक्त राष्ट्रसंघीय निकायहरूले गाजामा मानव सिर्जित “भयानक भोकमरी”को अवस्था रहेको भन्दै इजरायलको आलोचना गरेका छन्। इजरायलले चाहिँ आपूर्तिमा कुनै अवरोध नरहेको र भोकमरी नरहेको दाबी गर्दै आएको छ।
अमेरिकी दूत विटकफ इजरायल भ्रमणमा छन्। उनले हालै तेल अभिभमा बन्धक परिवारहरूसँग भेटेका थिए भने दक्षिणी गाजामा रहेको सहयोग केन्द्रको पनि निरीक्षण गरेका छन्। उनले वार्ता “आंशिक सहमति” होइन, युद्ध अन्त्य र सम्पूर्ण बन्धक फिर्तामा केन्द्रित हुनुपर्ने बताएका छन्।
हमासलाई हतियार त्याग्न अरब मुलुकहरूको आग्रह
फ्रान्स, क्यानडा लगायतका केही पश्चिमी देशहरूले प्यालेस्टिनी राज्यलाई मान्यता दिने योजना सार्वजनिक गरेपछि, कतिपय अरब सरकारहरूले पनि हमासलाई हतियार त्याग्न र गाजाको प्रशासनिक नियन्त्रण छाड्न आग्रह गरेका छन्। यूकेले सेप्टेम्बरसम्म इजरायलले आफ्ना केही शर्त नमान्ने हो भने आफूपनि मान्यता दिने चेतावनी दिएको छ।
मृत्युदर भयावह: सयौँ बालबालिका कुपोषणबाट मारिए
हमास नियन्त्रणमा रहेको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार इजरायली आक्रमण शुरू भएयता गाजामा ६० हजारभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भइसकेको छ। तीमध्ये १६९ जना मानिस कुपोषणका कारण मरेका छन्, जसमा ९३ जना बालबालिका छन्।
संयुक्त राष्ट्रसंघका पछिल्ला आँकडाअनुसार, मे २०२५ यता मात्रै खाद्यान्न लिन जाने क्रममा १३७३ जना प्यालेस्टिनी मारिएका छन्। तीमध्ये धेरैलाई इजरायली सेनाले मानविक सहायता केन्द्र नजिकै गोली हानेर मारेको बताइएको छ। इजरायलले भने भिड भड्काएर संघर्ष गराउने जिम्मा हमासलाई दिएको छ र जानाजान गैरसैनिकमाथि गोली नहान्ने दाबी गरेको छ।
सन् २०२३ को अक्टोबर ७ मा हमासले दक्षिणी इजरायलमा हमला गरेर १,२०० जनाको हत्या र २५१ जनालाई बन्धक बनाएपछि इजरायलले गाजामा सैन्य कारबाही सुरु गरेको थियो, जुन अहिलेसम्म जारी छ।
